Wrażliwość sensoryczna

Każdy z nas posiada określoną wrażliwość na bodźce – jedni potrafią wyczuć określony zapach z dużej odległości lub też potrafią go bezbłędnie opisać. Inny posiadają tak zwany smak doskonały, dzięki któremu potrafią po skosztowaniu jednej porcji niemal każde danie rozbić na poszczególne składniki. Po co właściwie nam taka różnorodność pod względem odczuwanych bodźców? Czy nie lepiej by było, gdybyśmy wszyscy mieli taki sam zakres wrażliwości poszczególnych bodźców?

Po co nam duża wrażliwość na bodźce

Zacznijmy jednak od samej wrażliwości sensorycznej. Określa ona naszą zdolność do reagowania na określone bodźce zmysłowe płynące z otoczenia. Należy ona również do jednej z sześciu cech, które określają temperament człowieka (inne to aktywność, wytrzymałość, zdolność do reakcji emocjonalnej, perseweratywność oraz żwawość). Każdy z ans cechuje się inną wrażliwością sensoryczną, na którą wpływ mają czynniki zewnętrzne oraz wewnętrzne. Do pierwszej z nich można zaliczyć między innymi aspekty związane z warunkami, w których prowadzone są oceny. Czynniki wewnętrzne (subiektywne) związane są z aspektami psychologicznymi oraz fizjologicznymi każdego człowieka. Wśród nich można wymienić wiek, płeć oraz sposób w jaki się odżywiamy. Również używki, które stosujemy mają tu znaczenie – osoby, które nałogowo palą przeważnie uzyskują gorsze wyniki niż osoby niepalące.

Osoby z wysoką wrażliwością na bodźce chętnie są wybierane do badań takich jak na przykład analiza sensoryczna, w której ważne jest, aby osoby oceniające potrafiły wychwytywać nawet najmniejsze różnice w badanych produktach. W tego typu badaniach żywności często chodzi o uporządkowanie ocenianych próbek pod względem nasilenia ich cech jakościowych (na przykład zapachu lub smaku), dlatego też oceniający powinni być wyczuleni na każdą zmianę w natężeniu danego bodźca. Wrażliwość sensoryczna przydaje się nie tylko w badaniach  produktów spożywczych - na przykład osoby bardzo wyczulone na różne zapachy są zatrudniane do oceny produktów kosmetycznych.

Wrażliwość - zalety czy wada?

Chociaż wysoka wrażliwość na  bodźce może być przydatna w pewnych sytuacjach oraz zawodach to jednak może być również kłopotliwa. Osoby o dużej wrażliwości sensorycznej mocniej reagują nie tylko na przyjemne zapachy i smaki, lecz również na te nieprzyjemne. Dlatego też nawet jeśli mamy trudności w wychwytywaniu zapachu z dużych odległości lub nie potrafimy określić z czego składa się dana potrawa, to nie powinniśmy zbytnio się tym przejmować.